Mumbai

“Vision Mumbai: Mumbai tegen 2013 tot een stad van wereldklasse omvormen”

Foto’s: Tobias Mayer

Dharavi
De grootste krottenwijk van Azië, Dharavi is de thuis en werkplek voor meer dan een half miljoen mensen. Aanvankelijk lag het aan de rand, maar door de snelle groei heeft de megastad Mumbai haar met haar bijna 2 km² opgeslorpt. Tegenwoordig ligt ze pal naast het financiële district Bandra Kurla op de beste ligging van het stadscentrum. In het plan “Vision Mumbai” willen de stedenbouwkundigen "tot 2013" de stad tot een stad van internationaal niveau maken. Volgens het plan zal Dharavi afgebroken en vervangen worden door appartementen in torenblokken voor de bewoners van de krottenwijk en het resterende land zal gebruikt worden voor winkelcentra en luxeappartementen. Maar Mumbai heeft nood aan een meer dringende, drastische verbetering van de basisnutsvoorzieningen, zoals een uitbreiding van het wegennetwerk en het afvalwatersysteem, evenals van het openbaar vervoer. Bovendien moet de gezondheidszorg en de veiligheid van de meeste inwoners verbeterd worden (Bronger 2004). Er is hevige weerstand tegen dit plan van de zijde van inwoners van Dharavi, die denken dat het enkel ten voordele van de rijken en de machtigen is. Ze zijn niet bij de projectplanning betrokken en voelen zich buiten spel gezet.

1. Lees de korte inleiding en bespreek wat “Vision Mumbai” wil zeggen.
Als je meer gedetailleerde informatie nodig hebt, lees dan ook het krantenartikel en de modulepagina’s. 
2. Creëer samen in de klas een tekening op een (school)bord die de status quo en de geplande transformatie van Dharavi weergeeft.
3. Begin een panelgesprek.
a. Hieronder vind je 15 kaarten met verschillende meningen over het plan “Vision Mumbai”. 
b. Vorm minimaal 4 groepen (max. 2 personen per kaart) en bespreek de toekomstontwikkeling van Dharavi. 

Panelgesprek

De inwoners van Dharavi

Sari Nabim, 16 jaar oud, begon ook haar dag om 4 uur. Ze leegt de vuilnisbakken in het huis van de Carantos. Op haar weg naar het huis van de Carantos zwerft Sari door de straten en zoekt afval dat door eigenaars van een winkel weggegooid is. Om 10 uur heeft ze alle afvalbakken van de 24 appartementen waar de Carantos wonen leeggemaakt. Daarna sorteert ze de inhoud: papier, plastic, metaal, leer. Dan doorzoekt ze de stadsafvalcontainer in de straat van Ani Pewar en de straten dichtbij het winkelcentrum en verkoopt het verzamelde materiaal in een van de vele rommelwinkels in het district. 

Een paar blokken verder stond de 52 jaar oude Ani Pewar, meid  van de Carantos, al om 4 uur op. Ze moet het ontbijt en middageten van haar gezin koken, voordat ze de sloppenwijk om half zeven verlaat. Op weg naar de familie Carantos gooit ze een zak met groenten- en visresten in de stadsafvalcontainer aan het einde van de straat.

Vijf uur ’s morgens, het is aan het regenen en een nieuwe dag begint voor Rose Carantos in het district Borivli van Mumbai. De 42-jarige is voor haar man Duran een lunchpakket aan het klaarmaken, stuurt haar kinderen Mary en Ruben naar school en moet ten laatste om 9.30 uur op haar kantoor zijn op 40 km afstand van haar huis. Ze loopt naar de deur van het appartement en neemt het melkzakje op dat door de melkboer gebracht werd, doet de melk in een pot en gooit het melkzakje in de vuilnisbak. 

De inwoners van Dharavi zijn niet tegen het renovatieproject, maar ze stellen zich vragen over de manier waarop Dharavi gerenoveerd wordt. 

De bewoners van de krottenwijk zullen hun bestaansgrond verliezen.

De inwoners waarschuwen dat als het gebied gerenoveerd wordt, dit niet alleen voor hen problemen zal geven maar voor elke inwoner van Mumbai. “Wij nemen al het vuil van de stad mee en maken er een middel van bestaan van" zegt een inwoner. "Als Dharavi gerenoveerd wordt, zal al dit afval op straat liggen en uiteindelijk zullen de mensen die in dure hoogbouw appartementen leven naar beneden moeten komen en de vuiligheid onder ogen zien.”

“Dharavi stinkt nogal tegenwoordig.” 

Ze zien Shanghai als een rolmodel voor Mumbai (zie ook krantenartikel).

Ze zijn niet geïnteresseerd in de toekomst van de krottenwijken.

De welgestelden van Mumbai

Het McKinsey-rapport
Het rapport riep op tot een transformatie in een stad van wereldniveau. Het verklaart: Mumbai staat voor een kritiek punt. Zonder een ommekeer zal er de instorting zijn. Het rapport verkondigt de bouw van meer dan een miljoen appartementen voor gezinnen met een laag inkomen; een “infrastructuurvoorraad” voor watervoorzieningsinvesteringen, onderwijs, vervoer. En de politiek moet effectiever, efficiënter en transparanter zijn in de hele stad.

Architect & stadsontwerper Mukesh Mehta
Hij is de man achter het plan “Vision Mumbai” en zegt dat er grondig overleg is geweest. "We leven in een democratie en krottenwijken zijn een grote stemmenreserve voor de regering," verklaarde hij. "Als er geen steun was voor het renovatieproject, zou de regering nooit het groen licht gegeven hebben, " voegde dhr. Mehta er aan toe, die ook adviseur is bij de regering van de staat Maharashtra m.b.t. het Dharavi-renovatieproject. 

De regering
De oproep van het McKinsey-rapport en anderen werd samengevat in het plan “Vision Mumbai”, dat tot 2013 gerealiseerd zal worden. In de volgende jaren zal 50 miljard US dollar uitgetrokken worden voor de ontwikkeling van het metropoolgebied. Naast een betere levenskwaliteit zal de economische groei van de stad opgepept worden.

De regering van Maharaschtra

Architect Charles Correa

 "Er is heel weinig visie. Het lijkt meer op hallucinaties."

“Mumbai moet essentiële nutsvoorzieningen spectaculair verbeteren: wegen, rioleringen, vervoer, gezondheid, veiligheid. Hoe mooier we de stad maken, hoe groter het aantal mensen dat daar zal komen wonen." 

Voorzitter van “National Slum Dwellers”, Jockin Arutham
"Dharavi is een goudmijn geworden midden in het hart van Mumbai. Het gaat niet over de armen, het gaat alleen over geld maken."

Auteur en architect Neera Adarkar

“Waarom de huizen en levens van mensen ruïneren die de stad gebouwd hebben en er al decennia in wonen?” zei hij. “Omdat  je vanuit jouw luxueuze torenappartement de vernedering van de arme bevolking van India niet in je gezichtsveld wilt hebben, terwijl je geld verdient en succes hebt. Hen uitdrijven is de enige optie. Je kunt ze niet gewoon maar weg wensen.”

De opposanten

Bijkomend materiaal: krantenartikel
STADSONTWIKKELING – Voor een nieuw Mumbai, tegen hoge kosten 
ANUPAMA KATAKAM

Na de afbraak van krottenwijken door de Birhanmumbai Municipal Corporation in een poging om van Mumbai een “stad van wereldklasse” te maken, staan onderdak en middelen van bestaan op het spel.
DE ambitieuze “Shanghaïsering” van Mumbai is eindelijk gestart. Eerste Minister Vilasrao Deshmukh gaf het startschot voor het project, dat werd geïnitieerd door de voormalige regering van het Democratisch Front (D.F.), door een pakket van Rs 310 miljard (ca. 25 miljoen US-dollar) aan te kondigen in het begin van december 2004 en daarna een massale schoonmaakbeurt van de metropool te lanceren.
Terwijl het eindresultaat voordelig zou kunnen zijn voor alle burgers, zal de aanvankelijke impact allicht het moeilijkste zijn voor de armen en zwijgende massa van de stad. Tot dusver zijn meer dan 45.000 hutten afgebroken en werden bijna twee “lakh” (100.000) mensen verdreven, er werden slechts zo’n 120 hectares land vrijgemaakt. Activisten, maatschappelijk werkers en stedenbouwkundigen stellen zich vragen over de gevoelloosheid van de regering bij het verdrijven van mensen die tot voor kort een kostbare stemmenpoel waren. Ligt de oplossing van de problemen van Mumbai in het verjagen van de arme stadsbevolking en in bouwprojecten die door minder dan 40 procent van de bevolking gebruikt gaat worden, vragen zij zich af. Of is het niet meer dan een zet om kostbaar onroerend goed vrij te maken?
Zonder twijfel is Mumbai uit zijn voegen aan het barsten. Doorheen de jaren zijn verschillende pogingen gedaan om de ontwikkeling te stroomlijnen, de infrastructuur te verbeteren, de instroom van migranten van overal uit het land te controleren. Terwijl sommige plannen geïmplementeerd werden, bleven andere in de koelkast. In november 2001 droeg Bombay First, een niet-gouvernementele organisatie met vertegenwoordigers uit de zakenwereld, aangemoedigd door de overheid, de wereldwijde consultancyfirma McKinsey and Company op een uitvoerig plan voor de stad op te stellen. 
McKinsey legde in september 2003 een blauwdruk voor voor de totale ontwikkeling van de stad gedurende het volgende decennium. Dit plan, gekoppeld aan de overheidsstrategieën, kreeg de naam "Vision Mumbai"-project. Een taskforce, die gevormd werd om het project strategisch aan te pakken en uit te voeren, verklaarde dat tegen 2013 Mumbai in een “stad van wereldklasse” veranderd kan worden tegen een geschatte kostprijs van Rs.2.000.000 crores (ca. 50 miljard US-dollar). 
In essentie concentreerde McKinsey zich op zes hoofddomeinen: economische groei, vervoer, huisvesting, andere infrastructuur (veilig water verzekeren, afvalwaterbehandeling, gezondheidsvoorzieningen en vermindering van vervuiling), financiering van projecten en bestuur. Het McKinsey-rapport stelde dat om Mumbai te moderniseren een economische groei van 8-10 procent, vanaf de huidige 2,4 procent, essentieel was. Dit zou het scheppen van bijna 0,5 miljoen banen met zich meebrengen. Ten aanzien van huisvesting zou de beschikbare grond met 50-70 procent moeten stijgen, naast een stijging in de vloerruimte-index en een versoepeling van de voorschriften m.b.t. de kustzone.
Meer dan een half dozijn vervoersgerelateerde projecten zou onmiddellijk baat hebben van de Rs.31.000 crores (ca. 25 miljoen US-dollar). Het plan is dat Mumbai tegen 2013 een nette stad zal zijn met brede straten, moderne autowegen en comfortabelere treinen en bussen, mooie zeepromenades, tuinen en speelterreinen. Er zal ook geen tekort zijn aan nutsvoorzieningen, zoals water, elektriciteit en afvalwaterbehandeling. 
MAAR om dit allemaal te laten gebeuren, zijn het, zoals altijd, de armen en de zwijgende massa die een prijs zullen moeten betalen. Om grond voor deze projecten vrij te maken, werd besloten overheidseigendom van bezetters te ontdoen. Dus in de eerste zichtbare “opruimings”-actie, begin december 2004, kreeg de Brihanmumbai Municipal Corporation (BMC) carte blanche om krottenwijken af te breken die na 1995 grond van MBC en de staatsoverheid ingenomen hadden. Die welke voor 1995 bestonden werden geregulariseerd. Volgens BMC-schattingen, braken in de maand december 83 ploegen arbeiders ongeveer 45.000 hutten af over de hele stad. 
De lakhs (duizenden) mensen, die door de afbraken dakloos werden, hebben geen veilig onderkomen. Ze leven in de hoop dat er binnenkort enige hulp zal geboden worden. “Het is koud, we hebben geen voedsel en kunnen niet gaan werken omdat we nergens onze bezittingen kunnen bewaren”, zei Sunita Kaude,  die met haar echtgenoot en twee kinderen in 1996 uit Marathwada kwam en een plaats vond in een krottenwijk in Colaba in Zuid-Mumbai. “We ruimden het land, dat moerasland was, en maakten het leefbaar. Nu willen ze de grond hebben. De politici beloofden ons huis te regulariseren als we hen onze stem gaven. Ze zeiden dat ze het zouden doen voor al degenen die voor 2000 bouwden. Wat is daarmee gebeurd?” De politici zijn teruggekomen op hun belofte. Bovendien staat Sunita zwak, want zij en haar buren ruimden mangroves weg om hutten te bouwen, wat illegaal is.
“We hebben geen doel, maar ons streven is om iedere illegale krot in de stad op te ruimen”, zei Prakash Patil, een Assistant Municipal Commissioner, die toezicht houdt op een deel van de opruimingsactie. “De afbraken hebben op de agenda van de overheid gestaan, maar vanwege de twee verkiezingen vorig jaar, konden we ze niet uitvoeren. De richtlijnen van de verkiezingscommissie liet hen niet toe. Maar zodra de nieuwe regering overnam, begonnen we de landinnames op te ruimen.” Tot de eerste week van januari  waren meer dan 120 hectare vrijgemaakt in de eilandstad, zei hij. 
Volgens Sharit Bhowmik, een socioloog betrokken bij rehabiliteringsprogramma’s, worden krottenwijken aanzien als de oorzaak van de meeste, zo niet alle, stadsproblemen. De algemene idee is dat ze vuiligheid genereren, criminelen kweken en zich voorzieningen toe-eigenen die rechtmatig “belastingbetalende burgers” toebehoren. Of krotbewoners werkelijk verantwoordelijk zijn voor de druk op de nutsvoorzieningen is nooit onderzocht, maar deze meningen zijn handig te gebruiken in het argument ten voordele van afbraak. 
Bhowmik wijst erop dat torenblokken een grotere druk op nutsvoorzieningen (riolering, vuilnis, water en zo verder) veroorzaken, daar het verbruik ervan veel hoger is dan in de krottenwijken. Daarnaast zijn veel nederzettingen uit moerasland verrezen, waar degenen die er gingen wonen het land gevuld en leefbaar gemaakt hebben. Aangezien het meeste vuile werk al gedaan is, is het gemakkelijk voor de overheid om nu het eigendom op te eisen. 
“Als je de problemen van de stad wil aanpakken, moet je je afvragen waarom er deze proliferatie van stadsarmen is in Mumbai”, zei Bhowmik. De inkrimping van werkgelegenheidskansen in de officiële fabricagesector van de stad heeft arbeiders in werk met een laag inkomen en onzeker werk in de informele sector geduwd. “Onderschat deze sector niet, ze zijn cruciaal om de stad te laten functioneren”, zei Bhowmik. 
Daarnaast dragen laaggeschoolde migranten uit kleinere steden en het platteland, die vanwege droogte of andere dergelijke ongunstige omstandigheden op zoek zijn naar werk, bij tot de snelgroeiende bevolking van de armen. Wat erger is, voegde hij eraan toe, zijn de rehabiliteringsprogramma’s, wanneer de afbraak plaatsvindt. De meeste mensen wonen dicht bij hun bronnen van werkgelegenheid. Wanneer de overheid hen rehabiliteert, is dat vaak in onbewoonbare gebieden of op zo’n grote afstand van hun werkplekken, dat ze een aanzienlijk bedrag van hun verdiensten moeten uitgeven om op hun werk te komen.
Hoewel de intentie om Mumbai in een leefbare en efficiënte stad te veranderen niet in vraag gesteld wordt, is het punt of zij heropgebouwd kan worden op de puinhopen van duizenden krotten. Een groot deel van het “Vision Mumbai”-plan is verklaard pro-rijken, pro-privatisering en pro-aannemer te zijn. Zelfs de haalbaarheid van sommige grotere projecten wordt betwist, vooral aangezien veel van de vroegere projecten niet zo succesvol zijn geweest als de bedoeling was. Misschien zal Mumbai uiteindelijk in Shanghai veranderen, maar hopelijk niet ten koste van de gemarginaliseerde bevolking.
Bron: http://www.hinduonnet.com/fline/fl2202/stories/20050128002004600.htm